Koffie is al lang geen bijkomstigheid meer in horeca. Waar gasten vroeger al blij waren met een “prima bakje koffie”, verwachten ze vandaag iets anders. Een goede cappuccino na het eten. Een espresso waar je echt van kan genieten. Of gewoon koffie waarvan je merkt: hier is aandacht aan besteed.
Eigenlijk is het logisch. We geven met z’n allen steeds meer aandacht aan kwaliteit. Aan goed eten, mooie producten, verse ingrediënten en beleving. Dan kan koffie niet achterblijven. Zeker niet in horeca.
Maar is specialty coffee gewoon de zoveelste trend? Of zijn we langzaam op weg naar premium koffie als nieuwe standaard?
Eerst even: wat is specialty coffee eigenlijk?
De term specialty coffee kan een beetje ingewikkeld of hoogdravend klinken, maar dat is het niet. Specialty coffee is vooral koffie waar uitgebreid aandacht aan besteed wordt. Vanaf het moment dat de koffie nog aan de plant hangt tot het moment dat hij in het kopje terechtkomt.
Officieel is het wel degelijk een echte kwaliteitscategorie binnen de koffiewereld.
Koffie mag zichzelf namelijk niet zomaar ‘specialty coffee’ noemen. Daar zitten bepaalde normen aan vast die zijn opgesteld door de Specialty Coffee Association. Alleen koffie die hoog scoort op kwaliteit en smaak volgens de vastgestelde normen mag officieel die naam dragen.
Bij gewone bulk koffie wordt er vooral gekeken naar volume en snelheid. Bij specialty coffee draait het echt om kwaliteit. Dat begint al bij de oogst. De koffiebonen worden vaak met de hand geplukt en zorgvuldig geselecteerd. Slechte of onrijpe bonen worden eruit gehaald, zodat alleen de goede overblijven. Je zou verwachten dat dat de standaard is, maar dat is niet zo.
Daarnaast weet je bij specialty coffee meestal precies uit welk land de koffie komt, soms zelfs van welke regio of boerderij hij afkomstig is. En hoe de boon verwerkt is. Dat noemen ze ‘traceability’. Dankzij die traceerbaarheid wordt de koffie een boeiend product met een verhaal, in plaats van iets anoniems dat zomaar uit een machine komt.
Verder wordt specialty coffee meestal in kleinere batches gebrand en relatief vers geleverd. En dat proef je echt terug. Meer smaak, meer aroma en gewoon een veel zachtere koffie.
Gasten zijn meer gewend geraakt aan premium koffie
Wat ik de afgelopen jaren heb gezien, is dat mensen thuis veel betere koffie zijn gaan drinken. Vroeger had bijna iedereen een standaard koffiezetapparaat op het aanrecht staan en dat was het wel. Nu hebben mensen thuis bonenmachines, pistonmachines of halen ze hun koffie bij goede koffiezaken. Dat is allang geen luxe meer. Ze raken dus steeds meer gewend aan betere smaak en kwaliteit.
En daardoor verandert automatisch ook wat ze verwachten als ze ergens koffie bestellen. Niet dat je gasten ineens allemaal koffie-experts zijn geworden en gaan vragen naar de afkomst van je koffiebonen. Maar ze proeven wel degelijk verschil tussen koffie waar aandacht aan besteed is en koffie die er een beetje ‘bij hangt.
Specialty coffee is allang niet meer alleen voor hippe koffiebars
Een paar jaar geleden werd specialty coffee nog vooral geassocieerd met kleine pretentieuze koffietentjes in de stad met barista’s die heel serieus bezig waren met weegschalen en timers. Maar dat beeld klopt al lang niet meer.
Je ziet steeds vaker dat ook hotels, lunchzaken, restaurants en bedrijven serieuzer naar koffie kijken. Simpelweg omdat gasten betere koffie zijn gaan verwachten. En dat vind ik alleen maar een goede ontwikkeling.
Gelukkig hoef je als horecazaak niet ineens extreem specialistisch te worden. Soms krijg je bijna het idee dat je meteen allerlei ingewikkelde zetmethodes moet aanbieden of dat personeel eerst uitgebreide trainingen moet volgen voordat je specialty coffee mag serveren. Maar zo werkt het in de praktijk helemaal niet.
In de praktijk zit de winst vaak juist in een paar bewuste keuzes maken. Kiezen voor kwalitatief betere koffiebonen. Werken met versere koffie. Je machine goed afstellen.
Dat alleen al maakt vaak een enorm verschil.
En misschien noem je dat niet direct officieel specialty coffee, maar het is wél duidelijk dezelfde beweging richting premium koffie. En dat merken gasten echt wel, of ze dat nou precies kunnen uitleggen of niet.
En uiteindelijk is dat precies waar goede horeca om draait: aandacht voor de ervaring als geheel.
Ook bewuste keuzes spelen steeds vaker mee
Mensen vinden het steeds normaler om te weten waar iets vandaan komt en hoe het geproduceerd is. Bij specialty coffee zie je veel meer transparantie daarin. Dat is ook één van de redenen waarom ik het zelf zo interessant vind.
Als koffieboeren een betere prijs krijgen voor hun product, kunnen ze investeren in kwaliteit en duurzamere productie. Uiteindelijk zie je dat in de hele keten terug, van de plantage tot in het kopje koffie dat bij iemand op tafel staat.
En ik denk dat steeds meer horecaondernemers voelen dat dit de kant is waar de markt langzaam maar zeker naartoe beweegt.
Dus… trend of nieuwe standaard?
Als je het mij vraagt, is specialty coffee het punt voorbij waarop je het nog echt een trend kunt noemen.
Natuurlijk, niet iedere horecazaak werkt ermee. En niet iedere gast kiest bewust voor specialty coffee. Maar de verwachting van kwaliteit is wél blijvend veranderd.
Mensen verwachten steeds vaker goede koffie. Niet per se ingewikkeld of exclusief, maar wel koffie waarvan je merkt dat er aandacht aan besteed is.
En precies daarom zie je specialty coffee, of breder gezegd betere kwaliteitskoffie, steeds verder opschuiven richting nieuwe standaard in de horeca.
Uiteindelijk draait het vooral om aandacht
Misschien is dat nog wel de kern van het hele verhaal. Specialty coffee gaat niet over ingewikkeld gedoe of hippe trends. Het gaat over aandacht. Voor smaak en kwaliteit, voor herkomst en duurzaamheid en natuurlijk voor de ervaring van je gast.
Ben jij ook benieuwd welke bewuste koffie-keuzes passen bij jouw horecazaak? Plan een vrijblijvend koffiemoment om zelf te proeven en met mijn advies de beste keuze te maken.