Hoe wordt cafeïnevrije koffie gemaakt?
Voor koffieliefhebbers is koffie heilig: ’s ochtends is het de ideale manier om wakker te worden en door de dag heen houdt koffie je op de been. Die boost heb je te danken aan de cafeïne in de koffie: het stimulerende stofje dat van nature in alle soorten koffiebonen aanwezig is.
Toch kiezen veel mensen voor cafeïnevrije koffie. Maar cafeïnevrije koffie groeit niet zomaar aan de struik. Dus hoe wordt cafeïnevrije koffie gemaakt? Ofwel: hoe haal je dat stofje cafeïne uit een koffieboon? Daar zijn verschillende methoden voor.
Swiss Water Methode
De meest natuurlijke methode wordt de Swiss Water Methode genoemd. De Swiss Water Methode werkt met zuiver water (H₂O) en actieve kool. Eerst worden ongebrande, groene koffiebonen geweekt in heet water zodat de cafeïne oplost. Naast de cafeïne lossen ook de smaakhoudende stoffen in de koffie op in het hete water, zoals oliën, zuren en aromabestanddelen. Dit water, dat nu rijk is aan cafeïne en smaak, wordt door een actieve koolfilter geleid. Het filter houdt de cafeïne tegen maar laat de rest door. Dat water, dat nu helemaal verzadigd is van smaakcomponenten, noemen we Green Coffee Extract (GCE).
Nu hebben we alle natuurlijke ingrediënten om het decafeïneringsproces voor nieuwe ladingen groene ongebrande koffiebonen te beginnen en te herhalen. De volgende lading bonen wordt namelijk niet in nieuw zuiver water geweekt, maar in het water van de eerste bonen: de Green Coffee Extract. Dit water neemt wel de cafeïne op, maar niet de smaakstoffen uit de nieuwe koffiebonen, omdat het water al helemaal verzadigd is met smaakstoffen. Na zo’n 8 tot 10 uur weken heb je cafeïnevrije koffiebonen die nog steeds vol van smaak zijn.
Persoonlijk vind ik dit een geniale methode, die ook goed past bij biologische en duurzaam geproduceerde koffie. Is duurzaamheid voor jou belangrijk, dan kies je voor cafeïnevrije koffie waarbij de Swiss Water Methode is gebruikt.
Ik raad je onze cafeïnevrije Arabica en Robusta koffiemelange van Agust van harte aan. Deze koffie is op basis van een Swiss Water Methode cafeïnevrij gemaakt in de fabriek van Demus S.P.A. in Triëst, Italië.
Kritische koolzuurmethode
Een andere milieuvriendelijke methode is de CO2-methode, ofwel de kritische koolzuurmethode.
Vochtige groene ongebrande koffiebonen worden onder hoge druk en bij lage temperatuur in contact gebracht met CO2. Onder deze omstandigheden is de CO2 een vloeistof met de diffusiesnelheid van een gas, waardoor het makkelijk de koffiebonen kan binnendringen. De cafeïne bindt zich aan de CO2 en verdwijnt uit de koffiebonen.
Wat ik mooi vind aan dit proces, is dat alles wordt hergebruikt. De CO2 met cafeïne wordt niet geloosd als afval. In plaats daarvan ondergaat het een proces waarbij de cafeïne weer loslaat en apart wordt opgevangen. De nu zuivere CO2 kan opnieuw gebruikt worden en de cafeïne wordt verder verwerkt of verkocht voor andere toepassingen.
Net als de Swiss Water Methode is de kritische koolzuurmethode aan de prijzige kant door de geavanceerde technologie die ervoor nodig is. Maar daar staat tegenover dat er geen chemicaliën gebruikt zijn.
Solventgebaseerde methoden
In de praktijk wordt voor veruit de meeste cafeïnevrije koffie wel degelijk chemische oplosmiddelen gebruikt, zoals dichloormethaan of ethylacetaat, dat uit fruit of suikerriet gewonnen wordt. De groene ongebrande koffiebonen worden gestoomd zodat de cafeïne loskomt. Dan wordt een chemisch oplosmiddel toegevoegd, dat de cafeïne uit de bonen onttrekt. Daarna worden de bonen net zolang gestoomd tot alle chemicaliën verdampt zijn. Er zal altijd een piepklein beetje chemisch oplosmiddel achterblijven, maar dit ligt in de praktijk ver onder de grens van wat in Europa en de VS toegestaan is. Daarom wordt de cafeïnevrije koffie als veilig voor consumenten beschouwd. Dit is ook de goedkoopste en snelste manier om cafeïnevrije koffie te maken. Wat je aan cafeïnevrije koffie in de supermarkt schappen ziet liggen, is dus met deze methode geproduceerd.
Is cafeïnevrije koffie écht compleet vrij van cafeïne?
Het antwoord is nee. Het is onmogelijk om koffiebonen 100% cafeïnevrij te maken. Maar als minimaal 97% van de cafeïne is verwijderd, dan mag koffie ‘decafé’ of cafeïnevrije koffie genoemd worden. In de praktijk komt het erop neer dat in een kopje decafé nog 2 tot 7 mg cafeïne zit. Dat is verwaarloosbaar vergeleken met de hoeveelheid cafeïne in gewone koffie: 70 tot 120 mg, of in een reep chocola: 20 tot 30 mg.
Tenzij je extreem gevoelig bent voor cafeïne, heb je dus echt geen last van die paar milligram cafeïne die nog over is gebleven in je cafeïnevrije koffie.
Is cafeïnevrije koffie gezond?
Die vraag komt in een ander blog aan bod 😉. Wordt vervolgd….